Een baan vind je via-via

Het is vaak niet gemakkelijk om als buitenlander in Italië aan het werk te komen. De bureaucratie voor het erkennen van diploma’s is log, de werkloosheid hoog en het hebben van een netwerk speelt vaak een cruciale rol. 

“Volgende week begin ik aan mijn nieuwe baan. Met een groepje van vijf verpleegkundigen gaan we een afdeling in een verpleeghuis runnen. Een hele uitdaging,” vertelt Evelien Dwars (27). Ze woont sinds 2002 in Revine Lago in het Noordoosten van Italië. Het is haar tweede baan sinds ze in Italië woont.

Bureaucratie

Evelien heeft een HBO-diploma in verpleegkunde, een veel gevraagde opleiding in Italië. Om bureaucratische redenen duurde het uiteindelijk toch nog bijna een jaar voor ze hiermee ook echt aan het werk kon. “Om met een Nederlands HBO-V diploma als verpleegkundige aan de slag te mogen moet het eerst door het Italiaanse Ministerie van Gezondheid worden erkend. Dat is een hoop geregel. Je moet in Nederland naar de IB-Groep en de rechtbank voor legalisering en een apostillestempel. Dat moet je samen met allerlei andere documenten, die je bijvoorbeeld je Nederlanderschap bewijzen, door een beëdigd vertaler laten vertalen. Dat gaat dan vervolgens naar het Italiaanse consulaat in Amsterdam en daarna naar het Ministerie in Rome. Overal moeten stempels op en kopieën van worden gemaakt en op de kopieën moeten dan weer stempels als bewijs dat de kopie authentiek is. Alles bij elkaar heeft het zo’n zeven maanden geduurd om mijn diploma erkend te krijgen. En toen moest ik me nog verplicht inschrijven bij de Ordine degli Infermieri (Orde van Verpleegkundigen), een beroepsorganisatie, wat ook maar niet opschoot. Het heeft veel tijd en geld gekost.”

Arbeidsomstandigheden

De arbeidsomstandigheden zijn in Italië heel anders dan in Nederland. “In de gezondheidszorg is de werkdruk ontzettend hoog. Tijd voor pauze is er bijna niet,” vertelt Evelien. “Maar ook zijn bijvoorbeeld veel bedden niet in hoogte verstelbaar. Dat betekent dat je alles vanuit je rug moet doen. In Nederland zou meteen de ARBO-dienst bij de werkgever op de stoep staan, maar hier weet men niet beter.” Wat arbeidscultuur betreft valt het haar vooral op dat veel mensen op de verkeerde plaats zitten. “De hoogte van de functie is hier gekoppeld aan het aantal arbeidsjaren. Hoe langer je werkt, hoe hoger je functie. Of je daarvoor nu wel of niet de capaciteiten bezit speelt geen rol. Ook kunnen de juiste contacten ervoor zorgen dat er mensen op plaatsen zitten waar zij eigenlijk helemaal niet thuishoren.”

Via-via

Contacten spelen in Italië vaak ook een cruciale rol bij het vinden van een baan, vooral voor hoger opgeleiden. Italië had vorig jaar een werkloosheid van bijna 8 procent. In Zuid-Italië liep dit zelfs op tot circa 15 procent. Slechts een op de vier vacatures verschijnt in de media. De rest wordt via-via ingevuld. Een aanbeveling door een bekende is in veel gevallen effectiever dan een imponerend curriculum vitae. Het biedt de werkgever meer garanties dan het aannemen van een volledig onbekende. Open sollicitaties lopen meestal niet via een brief of email maar door direct op de werkgever af te stappen voor een persoonlijk, vrij informeel gesprek.

Netwerken

De rol die contacten in Italië kunnen spelen maakt het voor buitenlanders in eerste instantie niet gemakkelijk een baan te vinden. Er zijn verschillende verenigingen die hierop inspringen. Een daarvan is de Professional Women’s Association (PWA) in Milaan, een internationale netwerkvereniging voor hoger opgeleide vrouwen die zich in de eerste plaats richt op werk en carrière. “De PWA organiseert netwerkactiviteiten die leden en introducés de kans geven om in een informele sfeer zakelijke en sociale contacten op te doen,” vertelt Communications and Marketing Director Sharon Gould. “We hebben bijna 180 leden van uiteenlopende nationaliteiten, waaronder ook Nederlanders. Allemaal hoger opgeleide vrouwen die aan hun carrière willen werken.”

Kansen

Nederlanders staan in Italië bekend om hun talenkennis. Veel Nederlanders komen daarom in het toerisme terecht of op de import-export afdeling van een bedrijf. Daarnaast nemen  talenscholen buiten de grote steden bij gebrek aan native speakers vaak graag Nederlanders aan om Engelse les te geven. Een andere kansrijke sector voor buitenlanders is de gezondheidszorg. “In Italië heerst een enorm tekort aan verpleegkundigen,” vertelt Evelien. “Ik stapte het verpleeghuis binnen in het dorp waar ik woon en kon meteen aan de slag. Als je een diploma bezit volgens EU-richtlijnen hoef je nauwelijks te solliciteren, ze nemen je direct aan. Maar,” waarschuwt ze, “voorwaarde is wel dat je de taal spreekt, want bijna niemand spreekt hier engels, zelfs de artsen niet.”

www.stepstone.it (vacatures)

www.monster.it (vacatures, Italiaanse site van Monsterboard)

www.jobespresso.net (vacatures)

www.pwa-milan.it (Professional Women’s Association Milaan)

www.gazzettaufficiale.it (Gazzetta Ufficiale, vacatures bij de Italiaanse overheid van schoolbuschauffeurs tot chirurgen in staatsziekenhuizen)

Fleur de Ron,

november 2006

Gepubliceerd door WereldExpat, 18 december 2006 (ga naar publicatie) 

Meer informatie over wonen en werken in Italië vind je ook op Italie da vivere