Coca-Cola Olympische Spelen

Olympische Coca-Cola rel in Italië (online publicatie)

Vorige week verstoorde een groep manifestanten in de Italiaanse havenstad Genua de Olympische voorpret door de drager van het Olympische vuur de weg te versperren. Ze hadden het gemunt op de fakkel, omdat deze wordt gesponsord door Coca-Cola. Eerder weigerden enkele wijken van Rome de fakkel om dezelfde reden ook al de toegang en kondigde de gemeenteraad van Turijn een boycot aan van alle dranken van de Amerikaanse multinational.

Het duurde slechts een paar minuten, maar voor de organisatoren was het een klein Olympisch drama. Op de elfde dag van de zestig dagen durende rondreis van het Olympisch vuur door Italië, hadden in de havenstad Genua zo’n 150 manifestanten de fakkeldrager de weg versperd. Zij protesteerden zo tegen fakkelsponsor Coca-Cola. Om veiligheidsredenen had de organisatie het eeuwige vuur moeten doven. De fakkel werd later weer aangestoken, maar kwam met een uur vertraging op de plaats van bestemming aan.

Een ‘antiglobalistisch’ incident? Nee. In Italië heerst al maanden - en niet voor het eerst in de Italiaanse geschiedenis - een anti-Coca-Cola sfeer. Sinds juli 2003 roepen Italiaanse mensenrechtenstrijders op tot het boycotten van producten van Coca-Cola. Reden is een aanklacht van de Colombiaanse vakbond SINALTRAINAL tegen de Amerikaanse multinational. De vakbond beschuldigt Coca-Cola van moord, ontvoering, bedreiging met de dood en andere schendingen van mensenrechten, waarbij het bedrijf gebruik zou maken van doodseskaders. De campagne vond veel gehoor in Italië, waar de politieke cultuur wordt gekenmerkt door conflict en tweedeling en waar iemand zijn politieke identiteit vooral ontleent aan waar hij tegen is. Het boycotten van Coca-Cola is niet alleen een daad van solidariteit, maar vooral een (binnenlands) politiek statement.

Het succes van de campagne bleef dan ook niet beperkt tot antiglobalistische groepen. Bijna direct na de eerste oproep tot de boycot besloten verschillende deelgemeenten van de hoofdstad Rome om alle dranken van Coca-Cola uit gemeentelijke kantoren en scholen te weren. Toen bekend werd dat Coca-Cola fakkelsponsor zou zijn, dreigden verschillende deelraden de fakkel de toegang tot hun straten te weigeren. Sommige raden vroegen om een ethische commissie die over het morele gehalte van Coca-Cola zou oordelen.

De meeste deelraden heetten de fakkel met het oog op de Olympische waarden uiteindelijk toch welkom. Twee deelraden hielden voet bij stuk en kondigden na een meerderheidsstemming aan dat het eeuwige vuur in hun wijk niet welkom was. Burgemeester Walter Veltroni greep in en wist uiteindelijk een akkoord te bereiken tussen de linkse deelraden en de drankenfabrikant. Coca-Cola stemde in met een onafhankelijk onderzoek naar de arbeidsomstandigheden in Colombia in ruil voor doorgang door de opstandige Romeinse wijken op de eerste dag van de Olympische fakkeltournee. Veltroni verklaarde haastig vriend en groot liefhebber te zijn van de Verenigde Staten, de Amerikaanse cinema en jazz. “Rome ontvangt de Olympische fakkel met de sportieve en civiele passie die de fakkel kenmerkt”, verklaarde hij opgelucht.

Ook het organisatiecomité TOROC haalde opgelucht adem. Maar de crisis in Rome was nog maar net bezworen of de gemeenteraad van de stad Turijn, waar de Spelen in februari zullen plaatsvinden, kondigde aan alle producten van Coca-Cola uit de drankautomaten van gemeentelijke ruimten en kantoren te zullen verwijderen. Stemming in de gemeenteraad over het voorstel van de twee communistische partijen Rifondazione Comunista en Comunisti Italiani had 12 stemmen voor, 11 tegen, 6 stemonthoudingen en 20 afwezigen opgeleverd. Onder de afwezigen was ook burgemeester Sergio Chiamparino, die in woede ontstak toen hij het nieuws vernam. “Lenin zei ‘extremisme is een infantiele ziekte van het communisme’, ik zeg dat infantiliteit een seniele ziekte van het communisme is”, was zijn commentaar.

Het ‘Netwerk Boycot Coca-Cola’ (REBOC, Rete Boicottaggio Coca-Cola) is tevreden. Naar eigen zeggen heeft het bijna 19.000 personen weten te mobiliseren om tijdens elke etappe van de fakkel hindernissen op te werpen. “Zoals altijd op pacifistische wijze”, benadrukt REBOC. Maar de Italiaanse regering is er niet gerust op. Onder de manifestanten in Genua bevonden zich niet alleen anti-Coca-Cola betogers, maar ook tegenstanders van de aanleg van de Hogesnelheidslijn Lyon-Turijn. Beide groepen binden regelmatig de krachten samen. Met de tegenstanders van de HSL kwam het in het Susa-dal, net ten westen van Turijn, vorige maand al tot gewelddadige confrontaties met de politie toen zij de werkzaamheden aan het spoor blokkeerden.

“In het Susa-dal is sprake van een zorgwekkende mix van legitiem protest, politieke speculatie en staatsvijandige infiltratie”, verklaarde Minister van Binnenlandse Zaken, Giuseppe Pisanu. Met ‘Genua 2001’ en een recente geschiedenis van binnenlands terrorisme vers in het geheugen gaf Pisanu aan wat betreft de Spelen meer te vrezen voor binnenlands geweld dan voor moslimterrorisme.

Fleur de Ron,

23 december 2005

Gepubliceerd door Planet nieuws, www.planet.nl, 2 januari 2006 (ga naar publicatie)